Την Ιστορία, την γράφουν πάντα οι νικητές;

Σύμφωνα με το λεξικό, με τον όρο Ιστορία εννοείται «η συστηματική μελέτη του παρελθόντος, εστιασμένη, κυρίως, στην ανθρώπινη δραστηριότητα έως την παρούσα εποχή». Ιστορία, ωστόσο, μπορεί να είναι ένα παραμύθι ή κάτι που μας συνέβη και το αφηγούμαστε. Είναι ένας ζωντανός οργανισμός. Μπορεί να αφορά έναν πολιτισμό, ένα έθνος, ένα σύνολο ανθρώπων, την προσωπική πορεία κάποιου. Σε κάθε περίπτωση, έχει να μας προσφέρει γνώσεις και μαθήματα, μπορεί να σταθεί καταλυτικός παράγοντας και να μας αποτρέψει από μια κατάσταση που θα μπορούσαμε να βρεθούμε, μπορεί να μας διδάξει και την άλλη πλευρά των πραγμάτων, ίσως και να μας κάνει καλύτερους ανθρώπους.

Κατά πόσο, όμως, ισχύει το ρητό «Την ιστορία, την γράφουν πάντα οι νικητές»; Η λέξη νικητής προέρχεται από το νικῶ της αρχαίας ελληνικής και σημαίνει υπερισχύω επί του αντιπάλου. Προφανώς, το ρητό εξυπηρετείται ανάλογα με την ιστορία για την οποία μιλάμε. Για παράδειγμα, στον αθλητικό κόσμο, πολλές είναι οι ομάδες ή οι παίκτες που έχουν γράψει ιστορία στα αθλήματά τους, είτε με το προσωπικό τους ρεκόρ, είτε με την κατάκτηση ενός κυπέλου, είτε κερδίζοντας στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Στην επανάσταση του 1821, οι Έλληνες κέρδισαν την ανεξαρτησία τους και κατατρόπωσαν τον Οθωμανικό ζυγό. Και έχουν γράψει ιστορία για τον ζήλο, την πίστη και τον αγώνα για την ελευθερία τους.

Σύμφωνα με το λεξικό, με τον όρο Ιστορία εννοείται «η συστηματική μελέτη του παρελθόντος, εστιασμένη, κυρίως, στην ανθρώπινη δραστηριότητα έως την παρούσα εποχή». Ιστορία, ωστόσο, μπορεί να είναι ένα παραμύθι ή κάτι που μας συνέβη και το αφηγούμαστε. Είναι ένας ζωντανός οργανισμός. Μπορεί να αφορά έναν πολιτισμό, ένα έθνος, ένα σύνολο ανθρώπων, την προσωπική πορεία κάποιου. Σε κάθε περίπτωση, έχει να μας προσφέρει γνώσεις και μαθήματα, μπορεί να σταθεί καταλυτικός παράγοντας και να μας αποτρέψει από μια κατάσταση που θα μπορούσαμε να βρεθούμε, μπορεί να μας διδάξει και την άλλη πλευρά των πραγμάτων, ίσως και να μας κάνει καλύτερους ανθρώπους.

Η ιστορία των ηττημένων

Αν το δούμε από την άλλη πλευρά, στην Μάχη των Θερμοπυλών, το 480 π.Χ., ο Λεωνίδας και οι 300 μπορεί να έχασαν, όμως αυτοί έμειναν στην ιστορία για την αυτοθυσία τους, όχι οι Πέρσες. Γιατί ο Κώστας Καρυωτάκης έμεινε στην ιστορία για την ποίησή του, ενώ δεν βραβεύτηκε ποτέ με Νόμπελ Λογοτεχνίας; Γιατί ο Κωνσταντίνος Καραμανλής έμεινε στην ιστορία για την εκλογική του ήττα από τον Ανδρέα Παπανδρέου το ‘81; Όλα αυτά είναι παραδείγματα που απαντούν στο ερώτημα για το αν η ιστορία γράφεται πάντα από τους νικητές. Όλοι αυτοί, έγραψαν ιστορία, γιατί ήταν νικητές;

Είναι σημαντικό να αντιληφθεί κανείς ότι η ιστορία δεν περιορίζεται μόνο στους νικητές. Νικημένοι, περιθωριοποιημένοι και αντισυμβαλλόμενοι μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην πορεία της ιστορίας. Άλλωστε, της προσδίδουν άλλο τόνο και μέσω αυτών, παρουσιάζονται άγνωστες πτυχές της. Στην σύγχρονη εποχή, δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στους ηττημένους, παρόλο που συχνά ισχύει ότι οι κυρίαρχοι καθορίζουν την εκδοχή της ιστορίας. Κι αυτό συμβαίνει, διότι προσπαθούμε να εξετάσουμε ποικίλες απόψεις και να προσφέρουμε μια πιο ολοκληρωμένη κατανόηση του παρελθόντος. Η σε βάθος κατανόηση του παρελθόντος, ωφελεί στην καλύτερη ερμηνεία του παρόντος και μας βοηθά να προβλέψουμε το μέλλον.

Γιατί μελετάμε την ιστορία;

Η ιστορία είναι πολυσήμαντη. Είτε ως παραμύθι, είτε ως ιστορικό γεγονός, είτε ως ένα συμβάν είναι πολύτιμη, καθώς εξηγεί τις ρίζες μας, διδάσκει μαθήματα, αλλάζει την νοοτροπία μας. Για να γράψουμε ιστορία, δεν χρειάζεται να είμαστε και νικητές. Άλλωστε, η νίκη είναι, πρωτίστως, ένα συναίσθημα και όχι μόνο κάτι χειροπιαστό (π.χ. ένα μετάλλιο), έχοντας διαφορετική σημασία για τον καθένα. Για κάποιον, νίκη σημαίνει να κρατά την οικογένειά του ενωμένη ή από την μικρή ταβέρνα της γειτονιάς του, πια να τραγουδάει στο κέντρο της πόλης.

Ο καθένας μας γράφει την δική του ιστορία, περνάει τις δικές του δυσκολίες και βρίσκει στον δρόμο του διαφορετικά εμπόδια. Η ιστορία είμαστε εμείς. Κι αυτό δεν πρέπει να το ξεχνάμε. Εμείς, οι ίδιοι, καθορίζουμε τον εαυτό μας και το πώς θέλουμε να μας θυμούνται – ή και να μην μας θυμούνται. Ωστόσο, ας μην ξεχνάμε το εξής: Όλοι αυτοί που έγιναν γνωστοί μέσω τη ιστορίας, ήθελαν πραγματικά να μείνουν αείμνηστοι ή η υστεροφημία δεν τους ένοιαζε;

«Ο δρόμος είχε την δική του ιστορία, κάποιος την έγραψε στον τοίχο με μπογιά», λέει το γνωστό τραγούδι. Εσύ, γιατί να μην γράψεις την δική σου; Διάλεξε το χρώμα σου και γράψε, είτε ως νικητής, είτε ως νικημένος.

Σύμφωνα με το λεξικό, με τον όρο Ιστορία εννοείται «η συστηματική μελέτη του παρελθόντος, εστιασμένη, κυρίως, στην ανθρώπινη δραστηριότητα έως την παρούσα εποχή». Ιστορία, ωστόσο, μπορεί να είναι ένα παραμύθι ή κάτι που μας συνέβη και το αφηγούμαστε. Είναι ένας ζωντανός οργανισμός. Μπορεί να αφορά έναν πολιτισμό, ένα έθνος, ένα σύνολο ανθρώπων, την προσωπική πορεία κάποιου. Σε κάθε περίπτωση, έχει να μας προσφέρει γνώσεις και μαθήματα, μπορεί να σταθεί καταλυτικός παράγοντας και να μας αποτρέψει από μια κατάσταση που θα μπορούσαμε να βρεθούμε, μπορεί να μας διδάξει και την άλλη πλευρά των πραγμάτων, ίσως και να μας κάνει καλύτερους ανθρώπους.

Διάβασε επίσης!

Ψήφισε το καλύτερο άρθρο για το μήνα...